กล้วยตานีคลองกระจง

กล้วยตานี ฐานทรัพยากรทางการเกษตรหลักในชุมชนคลองกระจง อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย  เป็นพืชที่มีความสำคัญบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่แห่งนี้  หลายคนอาจคุ้นชินกับเรื่องเล่าความเชื่อของคนไทยเกี่ยวกับนางพรายตานี ซึ่งเป็นผีที่อาศัยอยู่ในต้นกล้วย เล่ากันว่านางตานีเป็นผีผู้หญิงหน้าตาสวยงาม มีผิวขาว มักจะปรากฏให้เห็นตอนกลางคืน โดยจะออกมายืน มานั่งเล่น อยู่ใต้ต้นกล้วยตานี จนทำให้หลายคนเกิดความกลัวและขยาดต่อการปลูกกล้วยชนิดนี้ในพื้นที่ของตัวเอง แต่ความเชื่อนี้ใช้ไม่ได้กับคนคลองกระจง เพราะที่นี่มีการปลูกกล้วยตานี กว่าร้อยละ 50 ของพื้นที่ เป็นพืชที่ผูกพันกับวิถีชีวิตมาตั้งแต่คนรุ่นอดีต

ใบตองกล้วยตานีเป็นใบตองที่มีคุณภาพดี เป็นที่นิยมสำหรับห่ออาหาร ใช้ตกแต่งภาชนะใส่อาหาร ทำกระทงบายสีในงานมงคล หรือบุญประเพณีต่าง ๆ เนื่องจากใบตองกล้วยตานีมีลักษณะใบที่กว้าง เหนียว ทนทาน สีเขียวสดน่าใช้ ไม่เหี่ยวหรือแตกง่าย สามารถเก็บไว้ได้นาน เป็นวัสดุที่ย่อยสลายง่ายไม่ทำลาย สภาพแวดล้อม

เนื่องจากใบตองตานีสดมีความชื้นในใบสูง เมื่อใช้ห่อผักสดหรืออาหาร ความชื้นที่มีอยู่ในใบจะช่วยรักษาผักและอาหารให้สดอยู่เสมอ และเมื่อนำมาห่ออาหารแล้วนำไปนึ่ง ต้ม ใบตองจะไม่สลายหรือละลายเหมือนพลาสติก จึงมีการนำใบตองไปห่ออาหารไทยหลากหลายชนิด เช่น ห่อหมก ขนมเทียน ข้าวต้มมัด ขนมกล้วย ขนมใส่ไส้ หรือนำไปปิ้ง เช่น ข้าวเหนียวปิ้ง นำไปต้ม เช่น ข้ามต้มมัด อาหารเหล่านี้เมื่อนำไปต้ม ปิ้งหรือนึ่งแล้ว ยังทำให้เกิดความหอมของใบตองอีกด้วย

ใบตองตานี ยังนิยมนำมาประดิษฐ์เป็นเครื่องประกอบพิธีการต่าง ๆ เช่น กระทงบายศรี ใบตองแห้ง สามารถนำมาทำกระทงเพื่อใส่อาหาร เช่น ขนมเข่ง ห่อกะละแม มวนบุหรี่ เป็นต้น ในสมัยโบราณ เมื่อใช้เตารีดที่เป็นเตาถ่าน หากเตาร้อนมากเกินไปจะนำมารีดบนใบตองสดก่อนนำไปรีดบนผ้า เพราะใบตองจะมีสารจำพวกขี้ผึ้งหุ้มอยู่ ขี้ผึ้งจะช่วยเคลือบเตารีด ทำให้รีดผ้าได้ลื่นและเรียบ ไม่ติด

นอกจากการใช้ประโยชน์ในรูปของใบสดแล้ว ใบตองตานีแห้ง ยังนำไปใช้ในงานศิลปกรรมไทยได้อีกหลายอย่าง เช่น การนำไปทำรักสมุก ในงานของช่างเขียน ช่างปั้น ช่างแกะ และช่างหุ่น เพราะรักสมุกใบตองแห้งช่วยในการเคลือบและปกป้องเนื้อไม้ ขัดแต่งง่าย เมื่อแห้งผิวเป็นมัน น้ำหนักเบา เหมาะสำหรับการทำหัวโขนและการลงรักปิดทอง

Message us